|
10 zł - Pamięci więźniów warszawskiego Pawiaka
Nominał: 10 zł
Stop/próba: Ag 999
Masa: 31,10 g
Wymiary: 32 mm
Stempel: lustrzany, selektywne złocenie
Nakład: do 10.000 sztuk
Data wprowadzenia do obiegu: 21 sierpnia 2024 r.
Stan: lustrzany (L)
Srebrna moneta kolekcjonerska poświęcona pamięci więźniów warszawskiego Pawiaka
Emisja Narodowego Banku Polskiego z 2024 roku została poświęcona pamięci osób więzionych, torturowanych i zamordowanych w więzieniu Pawiak – jednym z najbardziej ponurych symboli niemieckiego terroru w okupowanej Warszawie. Moneta o nominale 10 zł, wybita w srebrze najwyższej próby Ag 999, powstała w celu przypomnienia o miejscu, które podczas II wojny światowej stało się świadectwem ogromnego cierpienia tysięcy mieszkańców stolicy. Emisja podkreśla wagę zachowania pamięci o bohaterstwie, ofiarach i cywilnej odwadze Polaków, którzy w murach Pawiaka ponieśli najwyższą cenę za swoją działalność lub pochodzenie. Projekt przygotował Grzegorz Pfeifer, znany z wyrazistego podejścia do tematów historycznych i umiejętności łączenia prostoty z głęboką symboliką. Emisja weszła w cykl monet poświęconych miejscem martyrologii Polaków, kontynuując tradycję, w której NBP podkreśla wagę pamięci o ofiarach okupacji.
Pawiak, zbudowany jeszcze w XIX wieku jako więzienie carskie, w czasie okupacji niemieckiej stał się szczególnym miejscem kaźni Polaków. Od 1939 do 1944 roku przeszło przez niego około 100 tysięcy więźniów, z których co najmniej 37 tysięcy zamordowano, a ponad 60 tysięcy wywieziono do obozów koncentracyjnych i zagłady.
Więzienie było miejscem brutalnych przesłuchań i egzekucji, ale także przestrzenią niezwykłej solidarności i oporu – zarówno wśród więźniów, jak i pracowników szpitala, strażników czy członków podziemia.
Zniszczony w 1944 roku, Pawiak stał się powojennym symbolem pamięci i jednym z najważniejszych miejsc martyrologii Warszawy.
|
