|
500 zł - Stanisław Jabłonowski -
Hetmani polscy (5)
Nominał: 500 zł
Stop/próba: Au 999
Masa: 31,10 g
Wymiary: 32,00 mm
Stempel: lustrzany, wysoki relief
Nakład: do 600 sztuk
Data wprowadzenia do obiegu: marzec 2026 r.
Stan: I (menniczy) / L
Złota moneta kolekcjonerska Narodowego Banku Polskiego o nominale 500 zł, należąca do serii „Hetmani Rzeczypospolitej” i poświęcona Stanisławowi Jabłonowskiemu. Moneta została wykonana ze złota próby Au 999,9, ma średnicę 32 mm i masę 31,10 g. Zastosowano stempel lustrzany oraz wysoki relief, który pozwala szczególnie wyraziście przedstawić wizerunek hetmana. Nakład wynosi do 600 egzemplarzy, co czyni tę emisję jedną z najbardziej limitowanych złotych monet kolekcjonerskich NBP. Emisja przypada na marzec 2027 r.
Stanisław Jan Jabłonowski (1634–1702) był jednym z najważniejszych dowódców wojskowych Rzeczypospolitej w drugiej połowie XVII wieku. Pełnił kolejno urząd hetmana polnego koronnego, a od 1683 r. – hetmana wielkiego koronnego. Jego kariera przypadła na czas licznych wojen prowadzonych przez Rzeczpospolitą, przede wszystkim z Imperium Osmańskim i Tatarami.
Jabłonowski szczególnie mocno związał się z obroną południowo-wschodnich granic państwa. Uczestniczył w kampaniach przeciwko Turkom i Tatarom, a jego działalność nie ograniczała się do dowodzenia wojskami w polu. Dużą wagę przywiązywał do budowy i modernizacji fortyfikacji, które miały zabezpieczać pogranicze oraz zapewniać wojskom Rzeczypospolitej zaplecze podczas wypraw. Z jego inicjatywy powstały m.in. Okopy Świętej Trójcy oraz umocnienia w Mariampolu.
Jednym z najważniejszych momentów jego kariery była obrona Lwowa w 1695 r. przed najazdem tatarskim. Jabłonowski należał również do najbliższych współpracowników Jana III Sobieskiego. Jego doświadczenie wojskowe i znaczenie polityczne sprawiły, że po śmierci Sobieskiego w 1696 r. był wymieniany wśród kandydatów do korony podczas elekcji w 1697 r., jednak ostatecznie królem został August II Mocny.
Ciekawostką jest to, że Jabłonowski nie był wyłącznie dowódcą polowym. Jego działalność fortyfikacyjna pokazuje, że rozumiał znaczenie trwałego zabezpieczenia granic. Budowane z jego inicjatywy umocnienia wykorzystywały przede wszystkim ziemię i drewno, dzięki czemu można było wznosić je stosunkowo szybko i niewielkim kosztem. W ten sposób hetman próbował stworzyć system obronny odpowiadający realiom wojny prowadzonej na południowo-wschodnich rubieżach Rzeczypospolitej.
Emisja złotej monety o nakładzie zaledwie 600 sztuk stanowi wyjątkowo ekskluzywne upamiętnienie hetmana, którego działalność łączyła dowodzenie armią, obronę granic oraz rozwój systemu fortyfikacyjnego państwa.
|