|
10 zł - Stanisław Jabłonowski -
Hetmani polscy (5)
Nominał: 10 zł
Stop/próba: Ag 999
Masa: 31,10 g
Wymiary: 32,00 mm
Stempel: lustrzany, wysoki relief
Nakład: do 6.000 sztuk
Data wprowadzenia do obiegu: marzec 2027 r.
Stan: I (menniczy) / L
Srebrna moneta kolekcjonerska Narodowego Banku Polskiego o nominale 10 zł, poświęcona hetmanowi wielkiemu koronnemu Stanisławowi Jabłonowskiemu. Emisja należy do serii „Hetmani Rzeczypospolitej”, a w planie NBP na 2027 r. została ujęta jako kontynuacja tej serii. Moneta wykonana jest ze srebra próby Ag 999, ma średnicę 32 mm i masę 31,10 g. Zastosowano stempel lustrzany i wysoki relief, a nakład określono na maksymalnie 6000 egzemplarzy.
Stanisław Jabłonowski (1634–1702) należał do najwybitniejszych dowódców wojskowych Rzeczypospolitej w drugiej połowie XVII wieku. Wywodził się z potężnego rodu magnackiego, a jego kariera wojskowa przypadła na okres niemal nieustannych konfliktów, w których Rzeczpospolita walczyła m.in. ze Szwecją, Imperium Osmańskim i Tatarami.
Jabłonowski uczestniczył w wielu kampaniach i bitwach, zdobywając opinię doświadczonego oraz zdolnego dowódcy. Szczególnie ważną rolę odegrał podczas wojny polsko-tureckiej. W 1676 r. walczył pod Żurawnem, a w 1683 r. wziął udział w wyprawie wiedeńskiej króla Jana III Sobieskiego. Później uczestniczył również w walkach przeciwko Turkom i Tatarom na południowo-wschodnich kresach Rzeczypospolitej.
W 1692 r. otrzymał urząd hetmana wielkiego koronnego. Jednym z najważniejszych momentów jego późniejszej kariery była obrona Lwowa w 1695 r. przed najazdem tatarskim. Jabłonowski skutecznie przeciwstawił się siłom tatarskim, przyczyniając się do ochrony miasta i okolicznych ziem.
Ciekawostką jest jego bliska współpraca z Janem III Sobieskim. Jabłonowski należał do grona najbardziej zaufanych dowódców króla i uczestniczył w wielu przedsięwzięciach wojennych jego panowania. Po śmierci Sobieskiego sam był nawet jednym z kandydatów do polskiej korony podczas elekcji w 1697 r. Ostatecznie królem został August II Mocny.
Postać Jabłonowskiego dobrze wpisuje się w charakter serii „Hetmani Rzeczypospolitej”, przypominającej dowódców, którzy przez dziesięciolecia stali na czele armii koronnej i uczestniczyli w najważniejszych konfliktach XVII-wiecznej Polski. Emisja łączy więc numizmatykę z historią wojskowości oraz okresem, w którym Rzeczpospolita prowadziła liczne wojny o utrzymanie swojej pozycji w Europie.
|
