Numizmato.pl

Nominał: 10 zł
Próba (stop): Ag 925
Wymiary: Ø 32,00 mm
Masa: 14,14 g
Stempel: zwykły, moneta oksydowana
Szacowana wielkość emisji: 50 tys.
Orientacyjna data wejścia do obiegu: październik 2011
Stan: menniczy (L)
Ciekawostki: nominał podany także w alfabecie Braila
Rant: 100-lecie Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi

Srebrna moneta o nominale 10 zł wyemitowana w celu uczczenia 100 rocznicy powstania Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi – jednemu z najstarszych stowarzyszeń charytatywnych w Polsce.

Pomysł założenia stowarzyszenia, które zajmowałoby się pomocą niewidomym, podsunął ociemniałej hrabiance Róży Czackiej warszawski okulista dr Bolesław Ryszard Gepner. W październiku 1910 tego roku złożono wniosek o zarejestrowanie stowarzyszenia pod nazwą "Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi w Królestwie Polskim" do carskiego Urzędu Gubernialnego do spraw Stowarzyszeń w Warszawie. Towarzystwo wpisane zostało do rejestru stowarzyszeń 11 maja 1911 roku pod numerem 281.

25 maja 1927 roku Walne Zgromadzenie Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi w Królestwie Polskim podjęło uchwałę o korekcie statutu oraz zmianie nazwy na obecną. Złożono także wniosek o ponowny wpis do rejestru stowarzyszeń, tym razem już w odrodzonej Rzeczypospolitej Polskiej

Do wybuchu pierwszej wojny światowej w placówkach Towarzystwa mieszkało, uczyło się i pracowało sześćdziesięciu czterech niewidomych podopiecznych w różnym wieku. Przez okres wojny opieką objęto czterdziestoosobową grupę dzieci starszych i jedenaścioro małych dzieci.

W 1921 roku rozpoczyna się budowa zakładu w Laskach - instytucji centralnej Towarzystwa dającej ociemniałym przygotowanie do pracy, warsztat pracy i schronienie, szkoły dla dzieci, internaty, wytwórnie, szpital i schronienie dla starców i niezdolnych do pracy. W 1922 roku przeniesiono z Warszawy do Lasek jedenaścioro dzieci, nauczycielkę i siedem sióstr zakonnych, a w 1926 roku - wszystkie działy opieki zamkniętej.

Lata okupacji były dla Towarzystwa okresem ciężkiej próby. Należało odbudować, przynajmniej w niezbędnym zakresie, zniszczone mienie. Występowały olbrzymie problemy z zaopatrzeniem w żywność i z finansowaniem Zakładu. Nadal jednak prowadzono statutową działalność w zakresie opieki nad niewidomymi, rozszerzając ją dodatkowo na sieroty wojenne, dzieci nie obarczone inwalidztwem wzroku.

W roku 1944 Matka Czacka podjęła decyzję o przystąpieniu placówki w Laskach do Powstania warszawskiego. Mimo stałej obecności żołnierzy niemieckich na terenie Zakładu urządzono tu szpital powstańczy, zaopatrywano żołnierzy AK w prowiant i broń, zorganizowano skrzynki kontaktowe i łączność. Ciężkie walki w okolicach Puszczy Kampinoskiej spowodowały kolejne straty materialne w laskowskich zabudowaniach.

Towarzystwo zostało formalnie reaktywowane decyzją prezydenta m. st. Warszawy z dnia 10 lutego 1947 roku i wpisane do rejestru stowarzyszeń. Przystąpiono do odbudowy zniszczeń wojennych. Niestety, na skutek reformy rolnej utracone zostały znaczne obszary ziemi uprawnej, stanowiące zasoby aprowizacyjne dla działalności Towarzystwa. Część placówek zostało upaństwowionych, inne utracone na skutek zniszczeń. Miały także miejsce działania dla przejęcia przez władze komunistyczne Zakładu w Laskach.

Towarzystwo utrzymało swoją formułę prawną i charakter ideowy dzięki determinacji osób duchownych i świeckich zaangażowanych w Dzieło Lasek. W trudnych momentach mocno wspierała autonomię organizacji hierarchia kościelna, znane osoby życia publicznego i literackiego, środowiska niewidomych. Odbudowa i rozwój placówek Towarzystwa były możliwe głównie dzięki prywatnym darczyńcom, szczególnie z kręgów Polonii amerykańskiej.

(wg Wikipedii)